Sınavdan kalmak can sıkar ama süreci bitirmez. Mevzuat hem e-Sınav hem direksiyon sınavı için birden fazla hak tanır ve her hakkın kuralı bellidir. Bu yazı, kaldıktan sonra ne olacağını, ne ödeyeceğinizi ve hangi süreye dikkat edeceğinizi adım adım anlatır.
Sayılarla haklarınız
- e-Sınav: toplam 4 hak (ilk sınav + aralıksız 3 hak).
- Direksiyon sınavı: ilk 4 hak; şartlı olarak 4 hak daha (toplam 8).
- Her başarısız direksiyon sınavından sonra: en az 2 saat ücretli telafi dersi.
e-Sınavdan kaldıysanız
Teorik sınavdan kalan aday kursa yeniden devam etmez ve kurs ücreti ödemez. Yalnızca sınav ücretini (2026 kılavuzuna göre 1.250 TL) yatırıp bir sonraki sınava girer. Haklar aralıksızdır: sınav dönemlerini atlamadan üç kez daha girersiniz.
Dikkat edilecek tek süre şudur: son hak için randevu, kayıtlı olduğunuz dönemin grup başlangıç tarihinden itibaren en geç 90 gün içinde alınmalıdır.
Dört hakta da başarısız olan ya da mazeretsiz sınava girmeyen aday kursa yeniden kayıt yaptırır; teorik dersler baştan alınır.
Kaldıktan sonra ilk iş, yanlış çıkan konuları belirlemektir. Soru dağılımı ders saatiyle orantılıdır; en çok soru trafik ve çevre bilgisinden gelir. Ayrıntı için e-Sınav nasıl yapılır yazısına bakın.
Direksiyon sınavından kaldıysanız
İlk dört hak
Direksiyon sınavında aralıksız dört sınav dönemi hakkınız vardır. Bir sınavdan kaldığınızda bir sonraki sınava girmenin tek şartı, kayıtlı olduğunuz kurstan en az 2 saat direksiyon eğitimi (telafi dersi) almış olmaktır. Bu ders ücretlidir; ücret kursun ilan ettiği ders ücretidir. Telafi dersini almayan aday sınava alınmaz.
Telafi dersi ceza değil. Komisyon, başarısızlık nedenini EK-4 formuna işler; hangi davranıştan kaldığınızı kursunuz üzerinden öğrenirsiniz ve bu iki saat tam o davranışa ayrılır. Payas Sürücü Kursu’nda telafi dersini kalma nedenine göre planlarız: eğimde kalkış, geri park ya da ayna kontrolü neyse ona çalışırız.
İkinci dört hak
Dört hakta da başarısız olduysanız süreç bitmez. Son sınav sonucunun açıklanmasından itibaren en geç 60 gün içinde başvurup:
- direksiyon eğitimi ders ücretini ödemek ve
- sertifika sınıfınız için belirlenen direksiyon ders saatlerini yeniden almak
şartıyla dört hak daha kazanırsınız. Toplam sekiz hak eder. İkinci dört hak için başka bir kursa nakil de mümkündür.
Bir esneklik daha vardır: ilk dört hakkı manuel araçla kullanan aday, kalan haklarından vazgeçip ikinci dört hakkı otomatik araçla (ya da tersi) kullanabilir. Bu seçenek özellikle eğimde kalkış ve debriyaj sorunu yaşayanlar için işe yarar; ayrıntı için otomatik vites ehliyet yazısına bakın.
Sekiz hak da biterse
Kursa yeniden kayıt yaptırırsınız. Ancak önemli bir kolaylık vardır: e-Sınavı geçmiş olanlar, son sınav tarihinden itibaren 3 yıl içinde yeniden kayıt olurlarsa teorik eğitimden ve e-Sınavdan muaf tutulur. Yalnızca direksiyon eğitimi ve sınavı tekrarlanır.
Mazeret ve kayıt dondurma
Sınava belgelendirilmiş bir mazeretle giremeyen adaylara, dört dönem sonunda bir defaya mahsus mazeret sınavı hakkı tanınır. Askerlik, hamilelik ve doğum ile uzun süreli hastalık durumlarında kayıt dondurulur; haklarınız yanmaz. Belgelerinizi kursa zamanında iletmeniz yeterlidir.
Ödediğiniz ve ödemediğiniz kalemler
| Durum | Kurs ücreti | Ödenen |
|---|---|---|
| e-Sınavdan kaldınız | Yeniden ödenmez | Sınav ücreti (her giriş) |
| Direksiyon sınavından kaldınız (ilk 4 hak) | Yeniden ödenmez | 2 saat telafi ders ücreti + sınav ücreti |
| İkinci 4 hak | Yeniden ödenmez | Direksiyon eğitimi ders ücreti + sınav ücreti |
| Tüm haklar bitti, yeniden kayıt | Yeniden ödenir | Kayıt ücreti; 3 yıl içinde teorik muafiyeti |
Direksiyon sınav ücreti MEB tarafından her yıl belirlenir ve sınavdan önce MEB döner sermaye hesabına yatırılır; bu ücret dışında direksiyon sınavı için başka bir ad altında ücret alınmaz. Ders saati ücretini kurs belirler ve il komisyonunun her yıl Ocak ayında açıkladığı tarifeden az olamaz. Güncel tutarları kayıt sırasında söyleriz. Resmî ücret kalemleri için ehliyet fiyatları sayfasına bakın.
Kaldıktan sonra yapılacak dört şey
- Kalma nedeninizi öğrenin. Komisyon başarısızlık nedenini EK-4 formuna yazar ve formlar sınav yürütme komisyonuna teslim edilir; kursunuz sonucu sistemden görüp size söyler. Tahmin yürütmeyin.
- Telafi dersini hemen planlayın. Sınav ile ders arasına uzun boşluk koymayın.
- Aynı hatayı derste tekrar edin. Eğimde kalkışta kaldıysanız telafi dersinin büyük bölümü eğimde geçmeli.
- Sınav gününü prova edin. Sınavın akışını direksiyon sınavı yazısında adım adım anlattık; okuyup ders aracında aynı sırayla uygulayın.
Kaldığınız sınavın ardından ne yapacağınızı bilmiyorsanız bizi arayın. Sonucunuza bakıp bir sonraki adımı söyleriz.